Utrwalenie wiadomości – Pętle w Pythonie

Wstęp

Pętle to jeden z najważniejszych elementów programowania. Dzięki nim możemy powtarzać czynności automatycznie, bez konieczności wielokrotnego pisania tego samego kodu. W tej lekcji powtórzymy i utrwalimy wiedzę o pętlach for i while, a także przypomnimy, jak działa break i continue.

Cele lekcji

  • Powtórzysz zastosowanie pętli for i while.
  • Zrozumiesz, jak kontrolować działanie pętli.
  • Nauczysz się analizować i poprawiać proste programy z błędami.
  • Wykonasz ćwiczenia utrwalające, które przygotują Cię do samodzielnego programowania.

Część teoretyczna – powtórzenie

1. Pętla for

Służy do wykonywania powtarzalnych czynności określoną liczbę razy lub przechodzenia po elementach sekwencji.

Przykład:

for i in range(1, 6):
    print("To jest liczba:", i)

Ta pętla wykona się pięć razy, wypisując liczby od 1 do 5.

2. Pętla while

Wykonuje kod tak długo, jak spełniony jest warunek.

Przykład:

x = 1
while x <= 3:
    print("Numer:", x)
    x += 1

Dopóki zmienna x jest mniejsza lub równa 3, pętla działa.

3. Różnice między for i while

  • for – gdy z góry wiemy, ile razy chcemy coś powtórzyć.
  • while – gdy nie wiemy, ile powtórzeń będzie (pętla zależy od warunku).

4. Instrukcje sterujące

break – przerywa działanie pętli w dowolnym momencie.

for i in range(10):
    if i == 4:
        break
    print(i)

continue – pomija bieżącą iterację i przechodzi do następnej.

for i in range(5):
    if i == 2:
        continue
    print(i)

Przykłady utrwalające

Przykład 1 – wypisanie liczb parzystych:

for i in range(2, 21, 2):
    print(i)

Przykład 2 – odliczanie w dół:

x = 5
while x > 0:
    print("Odliczanie:", x)
    x -= 1
print("Start!")

Przykład 3 – pomijanie liczby:

for i in range(1, 8):
    if i == 4:
        continue
    print("Numer:", i)

Ćwiczenia utrwalające

Ćwiczenie 1 (praktyczne):

Napisz program, który wypisze liczby od 1 do 20, ale tylko te podzielne przez 4. Wskazówka: użyj operatora modulo %.

Ćwiczenie 2 (praktyczne):

Napisz program, który poprosi użytkownika o imię i powtórzy je 5 razy w jednej kolumnie. Przykład:

Podaj imię: Kasia  
Kasia  
Kasia  
Kasia  
Kasia  
Kasia

Ćwiczenie 3 (praktyczne):

Napisz program, który używa pętli while, aby prosić użytkownika o wpisanie liczby większej od 10. Jeśli liczba jest mniejsza lub równa 10 – program powinien poprosić ponownie.

Ćwiczenie 4 (praktyczne):

Wypisz liczby od 1 do 10, ale przerwij pętlę (break), gdy liczba osiągnie 6.

Ćwiczenie 5 (teoretyczne):

Odpowiedz pisemnie na pytania:

  1. Jaką różnicę widzisz między pętlą for a while?
  2. Do czego służy instrukcja break, a do czego continue?
  3. Dlaczego w pętli while ważne jest, by zmieniać wartość zmiennej sterującej?
  4. W jakich sytuacjach w codziennym życiu można porównać działanie pętli? (np. powtarzanie czynności aż do uzyskania wyniku).

Podsumowanie

  • Pętle for i while to podstawa automatyzacji w programowaniu.
  • Pozwalają powtarzać czynności bez pisania wielokrotnie tego samego kodu.
  • for sprawdza się, gdy znamy liczbę powtórzeń, while – gdy zależy od warunku.
  • break kończy działanie pętli, continue pomija jedno powtórzenie.
  • Umiejętność tworzenia i analizowania pętli jest kluczowa w nauce programowania.